Home Afsomali Faragalintii Geostragigga Faransiiska ee Geeska Afrika: Badda Cas, Jabuuti iyo Soomaaliya. Waxaa...

Faragalintii Geostragigga Faransiiska ee Geeska Afrika: Badda Cas, Jabuuti iyo Soomaaliya. Waxaa qoray Dr. Bischara Ali EGAL; 10, 2021

Si kastaba ha noqotee, boqortooyo kastaa, waxay u sheegtaa nafteeda iyo adduunkaba inay ka duwan tahay dhammaan boqortooyooyinka kale, in himiladeeda aysan ahayn dhaca iyo xakamaynta laakiin ay tahay inay waxbarto oo ay xorayso. ” – Edward W. Saciid. (Los Angeles Times, July 20, 2003) ”

 

“Juqraafi ahaan, Geeska Afrika waxaa sida caadiga ah la fahamsan yahay inuu ka kooban yahay Jabuuti, Ereteriya, Itoobiya iyo Soomaaliya. Maaddaama xoogagga millatariga shisheeye ay ku shaqeeyaan qaabab isku xira hawlgalinta dhulka, hawada iyo badda, ujeeddada qoraalkan awgeed, gobolka Geeska Afrika waxaa lagu qeexay inuu yahay goob ammaan oo ka kooban afarta dal ee muhiimka ah oo lagu daray Kenya, Seychelles, South Suudaan iyo Suudaan, iyo sidoo kale aagag muhiim ah oo isku dhegan badda-koonfurta Badda Cas, Gacanka Cadmeed iyo marinka Bab el-Mandeb ”1

 

Hordhac: Taariikh nololeed taariikhi ah

 

Geeska Afrika waa goob cakiran oo leh muhiimad juquraafiyeed iyo juquraafi ahaan, si aan kala go ‘lahayn ugu xiran dhinacyada muhiimka u ah taariikhdeeda iyo juqraafi ahaan. Kordhinta ku lug lahaanshaha jilayaasha dibadda, iyo danahooda kaqaybgalayaasha, isbahaysiga iyo ajandayaasha, waxay hoosta ka xariiqayaan doorka muhiimka ah ee juquraafiyiinta qaabaynta amniga iyo dhabaha dhaqaalaha gobolka. U dhawaanshaha Geeska Afrika ee dalalka saliidda qaniga ku ah ee Gacanka Beershiya, iyo marinnada ganacsiga ee muhiimka ah ee dhex mara Bab al-Mandab iyo Gacanka Cadmeed, waxay gobolka ku xoojineysaa inay tahay marin biyo-xireenka muhiimka ah iyo dekedda laga waco. si sii kordheysa isugu xiran amar caalami ah. 1)

Faransiisku wuxuu haystay gumeysi Afrikaan ah wixii ka dambeeyay shirkii Berlin ee awoodaha Gumeysiga Yurub ee 1884, kaasoo ay kala qeybiyeen oo ay xilalka Afrika iska qabteen.

 

Joogitaanka Faransiiska ee Afrika wuxuu soo jiray qarnigii 17-aad, laakiin xilligii ugu weynaa ee is-ballaarinta gumeysiga wuxuu yimid qarnigii 19-aad markii lagu soo duulay Ottoman Algiers sanadkii 1830-kii, ka-guuleysigii Galbeedka iyo Equatorial Afrika intii lagu jiray waxa loogu yeero isku-dirka Afrika iyo aasaasidda maxmiyadeynta Tunisia iyo Morocco iyo in badan oo ka mid ah Equatorial iyo Central Africa.

 

Gumeysigii Faransiiska ayaa had iyo jeer xiiseynayay Masar xitaa kahor dagaalkii Napoleon ee Masar 1789. Waxay sidoo kale xiiseynayeen waddamada ku teedsan badda cas iyo marinka Bab el mandep kaas oo u oggolaanaya in alaabtu si nabadgelyo ah uga gudubto marinka cidhiidhiga ah.

 

Oo sidaas, Jabuuti (The French Territories of Afar & Isse) waxay u yimaadeen inay ciyaaraan markii Faransiisku la wareegay Jabuuti (oo loo yaqaan French Somali-land) 1884. Maaddaama ay tahay Territory of the Cafar iyo Issas, waxay ka sii mid ahaatay Jamhuuriyadda Jamhuuriyadda Faransiiska illaa xorriyadda 1977,

 

Faransiiska ayaa xiiseynaya waxyaabaha soo socda:

 

1) Badbaadada iyo sii wadida marinka badeecadaha iyo dadkaba ee loo maro marinada Bab el Mandep iyo Badda Cas.

 

2) Saadaasha quwadda Faransiiska ee gobolka Geeska Afrika iyo waddamada ku teedsan badda cas sida Masar, Saudia, iyo Yemen.

 

3) Badbaadinta iyo Badbaadinta Kirishtaanka Itoobiya iyadoo laga ilaalinayo gobolka HOA ee Muslimiinta.

 

4) Saadaasha dhaqaale, siyaasadeed iyo jilicsan ee Faransiiska ee HOA iyo badda cas.

 

5) Qabsashadii boqortooyadii Faransiiska, dhiig-miirashada iyada oo la hoos geeyo AFRICOM / EU / boqortooyadii NATO ee Afrika iyo waddamada ku teedsan Masar, Ereteriya, Sacuudi, Suudaan, Yaman iyo Jabuuti oo door weyn ka ciyaara sidii xarun saldhigyo millatari oo reer galbeed ah, oo hadda deggan. US / Faransiis / Talyaani / Shiine / iyo saldhigyo milatari oo Jabbaan ay ku leeyihiin waddan sidaas u yar.

Neocolonialism-ka Faransiiska ee Afrika

 

Si loo ilaaliyo loona saameeyo danaheeda Afrika kadib xornimadii, Faransiiska, waxay dooratay inay xiriir ka dhexeyso xiriirkii ay la laheyd gumeystihiisii ​​hore iyadoo loo heeso heshiisyo dhameystiran, laba geesood ah, dhaqaale, siyaasadeed, militari iyo dhaqan oo isku xiraya si faransiis ah xakameyn, xukun, iyo jiritaanka deegaanadii hore. .

 

Ka sokow Jabuuti, faransiisku wuxuu xukumaa saldhigyada milatari ee Reunion, Seychelles iyo Kerguelen Islands ee Badweynta Hindiya oo isku xidha Gacanka Cadmeed iyo Badda Cas iyada oo loo sii maro marinnada Bab El Mandep oo istaraatiijiyad ahaan muhiim u ah ujeedooyinka dhaqaale, milateri iyo Geo-istaraatiijiyadeed.

 

Marka, Faransiisku wuxuu adeegsadaa oo u shaqeeyaa xubinimadiisa siyaasadeed, dhaqaale, militari iyo xubinnimadiisa Golaha Amniga ee Qaramada Midoobay (UNSC). Iyo xulafada Mareykanka, iyada oo loo marayo NATO iyo AFRICOM, waxay mashaariicdeeda ka fulisaa gobolka.

 

In kasta oo Boqortooyadii Gumeystihii Faransiiska ay muddo dheer dhaaftay, Paris wali waxay isku dayeysaa inay sii wadato saameynteeda caalamiga ah iyada oo loo marayo gumeysiyadeedii hore, kaliya maahan Badda Cas iyo gobolka HOA, laakiin sidoo kale Bartamaha iyo Waqooyiga Afrika, Qodob kale oo xusid mudan ayaa ah in tamarta Faransiiska. Shirkadda Total waa mid ka mid ah la-hawlgalayaasha ugu muhiimsan ee baaritaanka gaaska iyo saliida, howlaha, iibinta iyo suuqgeynta Itoobiya iyo Kenya – 1950 iyo 1955 siday u kala horreeyaan.

 

Shirkadda French Total waxay leedahay 45% dulsaar ah saddex ruqsadood oo sahaminta badda ah oo ku taal Lamu Basin (U dhow xudduudda badda Soomaaliya ee lagu muransan yahay) oo kala ah L11a, L11B iyo L12. 3)

 

Gabagabo:

 

Taariikh ahaan way iska cadahay, in Faransiisku doonayo inuu u adeegsado gumeysigiisii ​​hore ee Afrika badweynta Hindiya iyo waddamada ku teedsan Badda Cas danaha ay ka leeyihiin dhulka iyo tartanka uu kula jiro Turkiga, Shiinaha iyo Ruushka.

 

Waxaa Afrika ka socda Tartan Turki-Faransiis ah laga soo bilaabo 2000. Turkiga iyo Faransiiska waxay u dhaqmayaan sidii xifaaltan ka dhex jira Afrika iyagoo abuuraya iskaashi lala yeesho dalalka Bariga, HOA iyo dalalka Galbeedka Afrika. Faransiiska ayaa ku biiray guurka istiraatiijiga ah ee raaxada leh ee dalalka Carabta ee ka soo horjeedda Turkiga ee Masar, Sacuudi Carabiya, Suudaan iyo Isutagga Imaaraatka Carabta ayaa laga yaabaa inay ka hortagaan Turkiga si ay u abuuraan aaggooda saameynta leh.

 

Waxaa qoray Prof.Dr. – Bischara Cali EGAL,

 

Agaasimaha Fulinta iyo Cilmibaaraha Cheife

 

Xarunta Geeska Afrika ee Istiraatiijiyadda iyo Daraasaadka Caalamiga ah (Horncsis.org)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here